Kể từ tháng 1 năm tới, những cá nhân làm việc theo các thỏa thuận lao động tạm thời sẽ có thể nhận được thu nhập cao hơn mà không bị khấu trừ các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế từ tiền lương. Đối với "thỏa thuận thực hiện công việc" (dohoda o provedení práce), hạn mức này sẽ tăng lên 12 500 korun mỗi tháng, trong khi đối với "thỏa thuận hoạt động công việc" (dohoda o pracovní činnosti), hạn mức sẽ tăng lên 5 000 korun. Ngoài ra, quy định về thuế đối với một số khoản thu nhập từ các thỏa thuận này cũng sẽ có sự thay đổi.

Đối với các thỏa thuận thực hiện công việc, ngưỡng áp dụng đóng bảo hiểm sẽ tăng thêm 500 korun mỗi tháng. Theo đó, nếu một cá nhân kiếm được dưới 12 500 korun, họ sẽ không bị khấu trừ các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội hoặc bảo hiểm y tế từ thỏa thuận đó. Tuy nhiên, khi đạt đến hạn mức này, nghĩa vụ đóng bảo hiểm sẽ phát sinh.

Gabriela Ivanco, chuyên gia tư vấn thuế tại Forvis Mazars, cho biết: "Ví dụ, với mức thù lao hàng tháng là 11 000, sẽ không có khoản đóng góp bảo hiểm nào bị khấu trừ từ thỏa thuận này. Nếu tính theo tỷ lệ thông thường, các khoản đóng góp này sẽ lên tới 1 276 korun đối với người lao động và 3 718 korun đối với người sử dụng lao động."

Tương tự, đối với các thỏa thuận hoạt động công việc, hạn mức sẽ tăng từ mức 4 500 korun hiện tại lên 5 000 korun mỗi tháng. Do đó, sẽ không có khoản đóng góp bảo hiểm nào bị khấu trừ đối với thu nhập lên đến 4 999 korun.

Các hạn mức này được đánh giá riêng biệt cho từng loại thỏa thuận; chúng không được cộng dồn giữa các loại hình khác nhau. Tuy nhiên, nếu một cá nhân ký nhiều thỏa thuận cùng loại với cùng một người sử dụng lao động, thu nhập từ các thỏa thuận đó sẽ được cộng gộp lại—vì vậy, cần phải theo dõi tổng số tiền thu nhập kết hợp.

Thay thế thuế khấu trừ tại nguồn bằng thuế tạm nộp

Bắt đầu từ tháng 1, hệ thống thuế tạm nộp sẽ thay thế cho cơ chế thuế khấu trừ tại nguồn đối với một số loại thu nhập phát sinh từ các thỏa thuận lao động này. Điều này đặc biệt áp dụng trong các trường hợp người lao động không ký tờ khai thuế (tờ khai dành cho người nộp thuế) và thu nhập của họ vẫn ở dưới ngưỡng phải đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.

Thay đổi này sẽ không tự động làm tăng thu nhập thực nhận của lao động thời vụ. Tuy nhiên, nó mang lại cho họ lựa chọn quyết toán nghĩa vụ thuế vào thời điểm sau đó, và trong một số điều kiện nhất định, có thể được hoàn lại một phần hoặc toàn bộ số thuế đã nộp.

Ví dụ, hãy xem xét trường hợp một lao động thời vụ có thu nhập 10 000 korun mỗi tháng theo hợp đồng lao động và không ký tờ khai thuế. Hiện tại, người sử dụng lao động sẽ khấu trừ 15% thuế tại nguồn, tương đương 1 500 korun. Tuy nhiên, bắt đầu từ năm tới, khoản thanh toán này sẽ được chuyển sang hình thức tạm nộp thuế.

Nếu lao động thời vụ muốn lấy lại số thuế đã bị khấu trừ, họ có thể chọn cách tự nguyện nộp tờ khai thuế và yêu cầu áp dụng khoản giảm trừ thuế cơ bản dành cho người nộp thuế. Khoản giảm trừ này lên tới 30 840 korun mỗi năm; do đó, nếu tổng nghĩa vụ thuế của họ đủ thấp, họ có thể được hoàn lại số thuế đã bị khấu trừ trước đó.

Bà Ivanco cho biết: "Mặc dù thuế khấu trừ tại nguồn đối với các hợp đồng lao động sẽ được thay thế bằng hệ thống tạm nộp thuế từ năm 2027, nhưng phương thức quyết toán thuế đối với hầu hết lao động thời vụ sẽ không thay đổi đáng kể. Bản thân thay đổi này cũng không tạo ra nghĩa vụ bắt buộc họ phải nộp tờ khai thuế".

Theo bà, yếu tố then chốt nằm ở việc cá nhân đó có ký tờ khai thuế—thường được gọi là "mẫu đơn màu hồng"—với người sử dụng lao động hay không. Mẫu đơn này cho phép người lao động được hưởng khoản giảm trừ thuế cơ bản. Lưu ý rằng một người chỉ có thể ký tờ khai thuế với duy nhất một người sử dụng lao động trong bất kỳ tháng nào. Ngoài ra, cần đặc biệt chú ý đến các vấn đề liên quan đến bảo hiểm khi làm công việc bán thời gian.

Ví dụ, một người hưởng lương hưu làm việc theo "thỏa thuận thực hiện công việc" (dohoda o provedení práce) với mức thù lao hàng tháng là 12 499 korun —và đã ký tờ khai thuế—sẽ không phải đóng bảo hiểm xã hội hay bảo hiểm y tế trên khoản thu nhập này. Hơn nữa, nhờ có khoản giảm trừ thuế cơ bản, họ cũng sẽ không phải tạm nộp thuế trong các điều kiện nêu trên. Trong quan hệ lao động tiêu chuẩn—bao gồm cả hình thức làm việc bán thời gian—việc đóng bảo hiểm là bắt buộc. Người lao động phải đóng bảo hiểm xã hội với mức 7,1% trên cơ sở tính đóng bảo hiểm, và bảo hiểm y tế với mức 4,5%. Thuế thu nhập được áp dụng ở mức 15% hoặc 23%, tùy thuộc vào quy mô của cơ sở tính thuế.

Theo Ivanco, những người làm việc bán thời gian cần đặc biệt lưu ý đến bảo hiểm y tế. Kể từ tháng 1, mức lương tối thiểu sẽ tăng lên 24 900 korun mỗi tháng. Nếu một nhân viên bán thời gian có thu nhập thấp hơn mức lương tối thiểu, thì trong một số điều kiện nhất định, các khoản đóng bảo hiểm y tế của họ có thể được tính dựa trên cơ sở tính đóng bảo hiểm tối thiểu.

Thông thường, phần chênh lệch giữa số tiền bảo hiểm tính trên mức lương tối thiểu và số tiền bảo hiểm tính trên thu nhập thực tế phải do người lao động chi trả (thông qua sự hỗ trợ của người sử dụng lao động). Tuy nhiên, nghĩa vụ này không áp dụng đối với những cá nhân được nhà nước chi trả bảo hiểm y tế—chẳng hạn như sinh viên hoặc người hưởng lương hưu—miễn là họ đáp ứng được các yêu cầu theo quy định của pháp luật.

Những người hưởng lương hưu vẫn tiếp tục làm việc cũng có thể được hưởng một lợi thế khác. Nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định, họ có thể được giảm mức đóng bảo hiểm xã hội, với số tiền giảm tương đương 6,5% cơ sở tính đóng bảo hiểm.

MP (tổng hợp)